Bieten en wortelen groeien uit het zicht, onder de grond, en daarom worden ze zo vaak te vroeg geoogst of juist zo lang vergeten dat ze houtig worden. Toch hebben beide gewassen een ruime oogstperiode, en met een paar eenvoudige controles weet je precies wanneer ze klaar zijn. Oogst ze jong als je ze zoet en mals wilt, of laat de hoofdteelt doorgroeien als wintervoorraad.
In deze gids lees je hoe je ziet dat bieten en wortelen klaar zijn, hoeveel weken ze na het zaaien meestal nodig hebben, hoe je ze zonder schade rooit en wat je met een late oogst doet. Over zaaien en kweken lees je meer in onze gidsen over bieten kweken en wortelen kweken.
- Bieten golfbal- tot tennisbalformaat, 8–13 weken na het zaaien
- Vroege wortelen zo dik als een vinger, ongeveer 8–10 weken na het zaaien
- Bewaarwortelen kop 2–3 cm breed, 12–16 weken na het zaaien
- Rooien na regen of een gietbeurt; maak de grond los met een spitvork en ruk nooit wortels uit droge grond
Zo zie je dat bieten klaar zijn
Bieten groeien met hun kop boven de grond, dus je ziet ze gewoon dikker worden. Begin met oogsten als ze zo groot zijn als een golfbal, zo'n 4–5 cm doorsnee: dan zijn ze het zoetst en het malst, ideaal om heel in de oven te roosteren. De meeste rassen hebben dat formaat 8–10 weken na het zaaien. Laat de rest doorgroeien tot tennisbalformaat, 7–8 cm, om in plakjes te snijden of in te maken. Worden ze nog groter, dan raken ze vezelig en kunnen er houtige ringen in ontstaan.
Dun uit terwijl je oogst: trek om de andere biet uit de rij, dan krijgen de bieten die blijven staan ruimte om dikker te worden. Het jonge blad is ook lekker, dus neem van elke plant een paar blaadjes voor in de salade, maar laat genoeg staan om de biet te voeden.
Zo zie je dat wortelen klaar zijn
Wortelen laten boven de grond minder zien, maar de bovenkant van de wortel, de kop, steekt vaak net boven de grond uit. Veeg bij een paar planten de grond weg en meet: vroege wortelen zijn klaar zodra ze zo dik zijn als een vinger, ongeveer 1–1,5 cm, zo'n 8–10 weken na het zaaien. Bewaarrassen zijn klaar als de kop 2–3 cm breed is, meestal 12–16 weken na het zaaien. De enige zekere test: trek er één uit en proef.
Wortelen die je wilt bewaren, kunnen tot ver in de herfst in de grond blijven. Rooi ze voordat de grond drassig wordt of er strenge vorst komt, of laat ze op goed doorlatende grond onder een dikke mulchlaag zitten, zoals beschreven in onze gids over wortelgroenten bewaren.
- Geef de dag ervoor water Uit vochtige grond glijden de wortels er heel uit. Trek je ze uit droge, harde grond, dan breken wortelen af en scheuren bieten.
- Maak de grond los met een spitvork Steek een spitvork 10 cm van de rij in de grond en wrik voorzichtig; trek de wortels er dan aan de voet van het blad uit.
- Draai het bietenblad eraf Draai het blad zo'n 3 cm boven de biet eraf in plaats van het af te snijden. Aangesneden bieten "bloeden" en verliezen bij het koken hun kleur.
- Knip het wortelloof af Knip het loof net boven de kop af, zodat de wortelen via het blad geen vocht verliezen.
- Druk de rij na het oogsten weer aan Oogst wortelen 's avonds en druk de grond daarna weer aan. De geur van gekneusd loof lokt de wortelvlieg naar de planten die nog staan.
Jong oogsten of laten doorgroeien?
Jong oogsten
Zoete, malse wortels om meteen te eten.
- Bieten zo groot als een golfbal en wortelen zo dik als een vinger
- Klaar vanaf de vroege zomer als je gespreid zaait
- Het lekkerst binnen een paar dagen na het oogsten
Laten doorgroeien om te bewaren
Grotere wortels die maandenlang goed blijven.
- Bewaarwortelen en bieten zo groot als een tennisbal
- Rooi in de herfst, voordat de grond drassig wordt
- Ongewassen bewaren, in koel, licht vochtig zand
Zaai je van het voorjaar tot midden in de zomer elke drie à vier weken een klein beetje, dan heb je steeds jonge bieten en wortelen en een laatste zaaisel dat kan doorgroeien voor de winter. In onze zaaikalender voor groenten vind je de data.
Veelgemaakte fouten
- Wortels te lang laten zitten. Te grote bieten en oude wortelen worden houtig en barsten open.
- Uit droge grond trekken. Wortels breken of scheuren. Geef eerst water.
- Bietenblad afsnijden. De bieten bloeden; draai het blad er liever af.
- Uitgedunde worteltjes op het bed laten liggen. De geur lokt de wortelvlieg. Haal ze meteen weg.
- Beschadigde wortels bewaren. Eet gespleten of vertakte wortels eerst op; bewaar alleen gave exemplaren.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat bieten oogstklaar zijn?
Ongeveer 8–10 weken tot golfbalformaat en 10–13 weken voor grotere bieten, afhankelijk van het ras en de temperatuur.
Hoe lang duurt het bij wortelen van zaaien tot oogsten?
Vroege rassen hebben ongeveer 8–10 weken nodig, bewaarrassen 12–16 weken.
Kun je wortelen in de winter in de grond laten zitten?
Ja, op goed doorlatende grond. Dek de rij af met stro of vliesdoek tegen strenge vorst, en rooi ze allemaal voordat de grond in het voorjaar opwarmt en ze opnieuw gaan groeien.
Waarom zijn mijn wortelen gespleten?
Meestal door onregelmatig water geven: een flinke stortbui na een droge periode laat de wortels plotseling uitzetten en openbarsten. Geef bij droog weer regelmatig water.
Oogst jong voor de smaak en laat een deel doorgroeien, dan eet je het grootste deel van het jaar bieten en wortelen uit eigen tuin. Bekijk bietenzaad, wortelzaad en alle wortelgroenten, neem een kijkje in de complete zadenwinkel, of ontdek de rest van onze kweekgidsen.
